De trap - De complete nieuwbouwgids (2002)

Betrapt
Door de grotere behoefte aan ruimtelijkheid en de verscherpte aandacht voor de vormgeving, is een trap veel meer dan een verbindingselement tussen meerdere verdiepingen. Wat vormgeving en materiaal betreft moet de trap aansluiten bij de sfeer van het interieur en bij het architecturale concept van de woning.

Vorm
Afhankelijk van de vorm zal hij meer of minder ruimte in beslag nemen. De rechte steektrap slorpt het minste ruimte op maar is meestal geen esthetische hoogvlieger. Een kwartdraaitrap draait lichtjes boven en onder, wat het gebruik vergemakkelijkt. Als u een grote ruimte moet overwinnen, de trap van richting verandert of lange trappenrijen doorbroken moeten worden, kan u een bordestrap laten plaatsen. Deze versie bestaat uit twee delen met daartussen een bordes als rustvlak. Vrij populair zijn wentel-draai- of spiltrappen. Zij nemen weinig decoratieve mogelijkheden. Als de trap niet altijd een handige oplossing. U kunt er elkaar moeilijk kruisen en grote voorwerpen naar boven of beneden zeulen is geen sinecure. Wilt u toch een draaitrap, neem dan een exemplaar dat voldoende breed is.

Materialen
Naast de traditionele houten trappen duiken steeds meer exemplaren in roestvrij staal of aluminium op. Voor aluminium trappen heeft u de keuze tussen een zachte of een harde anodisatie. De laatste behandeling gaat veel langer mee maar is ook duurder. Verzinkt of gegalvaniseerd metaal doet het eveneens voortreffelijk in hedendaagse woningen. De elementen van deze trappen worden ondergedompeld in een bad met warme, vloeibare zink en met behulp van elektrolyse bedekt met een dun beschermlaagje. Uiteraard kunt u een metalen trap ook gewoon lakken. Een mooi resultaat krijgt u ook als u een metalen trap even laat roesten en er daarna een vernis op zet zodat de roest zich niet verder kan verspreiden en u een schitterend patina krijgt. In metalen treden kan u, met het oog op de veiligheid, rubberen antislipnoppen aanbrengen. Metalen treden in traanplaten met druppelmotief of in ruitplaten met een geometrisch motief zijn door hun reliëfstructuur van nature al minder glad.

Vaak wordt bij trappen gewekt met een combinatie van materialen: metaal of PVC voor de trapleuning en balustrade en hout of glas voor de treden bijvoorbeeld. Door hun transparantie introduceren glazen trappen een heel aparte sfeer in het interieur. Bovendien verhogen ze het gevoel van ruimtelijkheid en alten zij het licht gemakkelijk doorsijpelen. Voor de treden kan u kiezen tussen onder andere gelaagd, gehard of gewapend glas, glas met uitzicht van melkglas of glas met een gezandstraald effect. Een reling in glasplaten doet geen afbreuk vaan het uitzicht van de trap en waarborgt toch de veiligheid. Een andere stijger met stip zijn treden in natuursteen (blauwe hardsteen, graniet, basaltiava, travertijn, kwartsiet, marmer), die worden vastgelijmd of bevestigd met klemmen of schroeven. Trappen kunnen ook betegeld worden. Bij voorkeur met tegels die niet glas zijn of worden. Kies altijd een voldoende sterke tegel, anders krijgt u na verloop van tijd een slijtspoor en moet u afrekenen met putjes. Uiteraard weten trappenmakers nog altijd op een heer creatieve wijze om te springen met hout. De keuze aan houtsoorten is heel goot, en hout laat zich gemakkelijk verwerken en dankzij stoom- en buigingstechnieken in om het even welke vorm plooien.

    Houten
Van de fabrikant vergen houten trappen flink wat vakkennis omwille van de vele houtsoorten en van de manier waarop dit hout verzaagd is. Hout kan \'kwartiers\' (met staande jaarringen), \'dosse\' (een beetje scheef, zodat een vlammend effect ontstaat) of \'kops\' (niet in de lenterichting van de nerf zoals gebruikelijk) verzaagd zijn. Kijk altijd na of de jaarringen en nerven symmetrisch of compleet asymmetrisch in de plank zitten. Kwasten mogelijk misschien decoratief ogen, maar ze kunnen uit het hout vallen en ze ondermijnen het draagvermogen van het hout. Hun aanwezigheid moet dan ook sowieso aanleiding geven tot een lagere prijs. Vroeger werden vooral beuk, es en eik gebruikt voor houten trappen; voor minder intensief gebruikte exemplaren voldeden ook sparrenhout en lariks. Daar zijn vandaag tropische houtsoorten bijgekomen zoals mahonie, afzelia, iroko en wengé. In een houten trap kunt u alle verbindingen in hout laten maken. Wat het mooiste effect oplevert Als u een voorkeur geeft aan verlijmen, moeten de nerfrichtingen van de planken overeenstemmen, anders zal de stevigheid van de verbinding te wensen overlaten. Een houten trap kan na plaatsing op verschillende manieren afgewerkt worden: beitsen, boenen, lakken, verven.

Veiligheid
Een trap moet voor alles beantwoorden aan één grote eis: veiligheid. Met name te korte of te hoge traptreden, trappen met ongelijke hoogten en moeilijk te onderscheiden treden zijn uiterst verraderlijk. Ook losgekomen trapneuzen of andere loszittende trapdelen zijn absoluut te vermijden. Inzake veiligheid spelen ergonomische principes een belangrijke rol. De trap moet minsten 1 tot 1,20 meter breed zijn om comfortabel op en af te kunnen lopen. De optrede moet tussen 14 en 20 cm liggen (ideaal: 17cm), de aantrede tussen 26 en 32 cm (ideaal:29cm). Voor een gemakkelijk begaanbare trap moet de som van aantrede en optrede 44 of 46 cm zijn. Verder moet de hoogte van de optrede en van de aantrede voor ieder deel van de trap dezelfde zijn.

Daarnaast moet u vermijden dat de treden in bochten te smal worden. Een remedie hiertegen zijn de zogenaamde \'verdreven\' treden die maken dat op elke trede voldoende plaats is om uw voet te zetten, dat de helling geleidelijker verloopt over de hele traplengte en dat de aantrede voor elke trede gelijk blijft op de looplijn. Wenteltrappen worden pas comfortabel als ze een diameter van minstens 1m60 hebben. In principe loop een rechtsdraaiende trap gemakkelijker en dus veiliger.

Indirecte wandverlichting vermijdt schaduwen en zal \'s avonds in donkere hoeken de veiligheid vergroten. Ook traptreden worden steeds vaker geaccentueerd door verlichting. Hou voor de doorloophoogte ook rekening met de lengte van de gebruikers, zodat ze het hoofd niet stoten tijdens het op- en afspurten van de trap.

Zorg voor minstens twee meter vrije ruimte tussen de trap en het plafond. Om het gat onder de leuning af te schermen, kunt u gelaagd glas gebruiken. De leuning wordt aangebracht op een hoogte van 85 cm tot 1 meter. Ze moet een stevige grip bieden en mag geen scherpe hoeken of kanten bevatten. Als er kleine kinderen zijn, mogen de spijlen hoogstens 12 cm van elkaar staan. Voor baby\'s worden zelfs afstanden tot maximum 8 cm aangeraden.

De complete nieuwbouwgids – editie 2002